گربه‌ها در پنهان کردن بیماری استادند. ممکن است مدتی رفتارشان تقریباً عادی به نظر برسد، غذا بخورند و حتی برای بازی سراغ صاحبشان بیایند، اما در همان زمان یک مشکل قلبی در بدنشان در حال پیشرفت باشد. به همین دلیل شناخت علائم بیماری قلبی در گربه اهمیت زیادی دارد.
بیماری قلبی همیشه با یک نشانه واضح شروع نمی‌شود. بعضی گربه‌ها تا مدت‌ها هیچ علامت مشخصی ندارند و بیماری هنگام معاینه دامپزشکی یا انجام آزمایش برای یک مشکل دیگر مشخص می‌شود. در برخی موارد هم نخستین علامت، تنفس سریع و سخت یا حتی یک وضعیت ناگهانی و اورژانسی است.
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک یا HCM شایع‌ترین بیماری قلبی در گربه‌هاست. در این بیماری، ضخامت عضله قلب افزایش پیدا می‌کند و عملکرد طبیعی قلب دچار اختلال می‌شود. شدت بیماری در همه گربه‌ها یکسان نیست؛ بعضی حیوانات سال‌ها بدون علامت می‌مانند، در حالی که بعضی دیگر ممکن است دچار نارسایی قلبی یا تشکیل لخته خون شوند.
علائم بیماری قلبی در گربه چیست؟
شناخت علائم بیماری قلبی در گربه از تغییرات کوچک شروع می‌شود. ممکن است گربه کمتر از قبل بازی کند، زودتر خسته شود یا زمان بیشتری را در یک گوشه بگذراند. این تغییرات به‌تنهایی به معنای بیماری قلبی نیستند، اما اگر ادامه‌دار باشند یا همراه با علائم تنفسی دیده شوند، باید جدی گرفته شوند.
نشانه‌های احتمالی عبارت‌اند از:
- تنفس سریع در حالت استراحت
- تنفس سخت یا پرزحمت
- تنفس با دهان باز
- بی‌حالی و کاهش فعالیت
- ضعف یا ناتوانی در انجام فعالیت‌های معمول
- کاهش اشتها
- کاهش تحمل فعالیت
- غش یا از حال رفتن
- ضربان قلب غیرطبیعی
- سرد شدن اندام‌ها در برخی موارد نارسایی قلبی
- فلج یا درد ناگهانی پاهای عقب در صورت ایجاد لخته خون
بعضی از این علائم اختصاصی نیستند. برای مثال، بی‌اشتهایی یا بی‌حالی می‌تواند دلایل بسیار متفاوتی داشته باشد. بنابراین نمی‌توان تنها با مشاهده یک علامت، بیماری قلبی گربه را تشخیص داد.
یک نکته مهم دیگر هم وجود دارد: سرفه در گربه برخلاف سگ، علامت شایع بیماری قلبی نیست. گربه‌ای که سرفه می‌کند ممکن است به بیماری‌های تنفسی یا مشکلات دیگری مبتلا باشد و باید توسط دامپزشک بررسی شود.
علائم بیماری قلبی در گربه و تغییرات تنفسی
یکی از مهم‌ترین علائم بیماری قلبی در گربه تغییر الگوی تنفس است. این تغییر ممکن است ابتدا بسیار ظریف باشد. مثلاً گربه بعد از چند دقیقه بازی زودتر از گذشته نفس‌نفس بزند یا هنگام خواب تعداد تنفس‌هایش افزایش پیدا کند.
در حالت عادی، تعداد تنفس گربه در زمان استراحت حدود ۱۵ تا ۳۰ بار در دقیقه است. اگر تعداد تنفس در حالت استراحت یا خواب به شکل مداوم بیشتر از ۳۵ بار در دقیقه باشد، بهتر است موضوع با دامپزشک مطرح شود. این عدد به‌تنهایی تشخیص بیماری قلبی نیست، اما می‌تواند یک علامت هشدار باشد.
برای بررسی تنفس، زمانی را انتخاب کنید که گربه خواب یا کاملاً آرام است و خرخر نمی‌کند. بالا و پایین رفتن قفسه سینه را یک دقیقه بشمارید.
تنفس با دهان باز در گربه
باز کردن دهان هنگام تنفس در گربه طبیعی نیست؛ به‌خصوص اگر حیوان در حال استراحت باشد. این وضعیت می‌تواند نشانه دشواری تنفس باشد و در گربه‌ای که سابقه بیماری قلبی دارد، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
در نارسایی احتقانی قلب ممکن است مایع در بافت ریه یا اطراف ریه تجمع پیدا کند. نتیجه می‌تواند افزایش تلاش برای تنفس، تنفس سریع و در موارد شدید، تنگی نفس باشد.
اگر گربه برای نفس کشیدن گردن خود را جلو می‌کشد، با دهان باز نفس می‌کشد یا به‌وضوح برای ورود هوا تقلا می‌کند، منتظر برطرف شدن خودبه‌خودی علامت نباشید.
علائم بیماری قلبی در گربه؛ بی‌حالی، ضعف و کاهش اشتها
تغییر رفتار همیشه چشمگیر نیست. گاهی صاحب گربه فقط متوجه می‌شود که حیوان دیگر مثل قبل روی کابینت نمی‌پرد، کمتر دنبال اسباب‌بازی می‌دود یا بعد از فعالیت کوتاه ترجیح می‌دهد استراحت کند.
این وضعیت می‌تواند با علائم بیماری قلبی در گربه همراه باشد، زیرا کاهش توانایی قلب برای تأمین نیازهای بدن ممکن است باعث ضعف، بی‌حالی و کاهش تحمل فعالیت شود. کاهش اشتها نیز در برخی گربه‌های مبتلا به بیماری قلبی دیده می‌شود.
به تغییرات رفتاری کوچک دقت کنید. مثلاً اگر گربه‌ای که همیشه از پله‌ها بالا می‌رفت، ناگهان این کار را کنار گذاشته است، یا دیگر برای بازی انرژی ندارد، این تغییر را صرفاً به سن یا تنبلی نسبت ندهید.
یک روش ساده برای پایش وضعیت گربه، ثبت تغییرات روزانه است:
- مقدار غذای مصرف‌شده را زیر نظر بگیرید.
- میزان فعالیت و بازی را با روزهای معمول مقایسه کنید.
- تعداد تنفس در زمان خواب را گاهی اندازه بگیرید.
- تغییر وزن را در صورت امکان پیگیری کنید.
- هر علامت جدید مثل ضعف، غش یا تغییر تنفس را یادداشت کنید.
این اطلاعات هنگام مراجعه به دامپزشک هم مفید هستند و کمک می‌کنند تغییرات رفتاری گربه دقیق‌تر توضیح داده شوند.
علائم بیماری قلبی در گربه و مشکلات ضربان قلب
قلب گربه باید با ریتم منظم کار کند. بیماری‌های قلبی می‌توانند با تغییر در سرعت یا نظم ضربان همراه شوند. با این حال، تشخیص آریتمی فقط با نگاه کردن به گربه امکان‌پذیر نیست.
دامپزشک هنگام بررسی علائم بیماری قلبی در گربه ممکن است ضربان قلب غیرطبیعی، ریتم نامنظم، صدای اضافه قلب یا سوفل قلبی را تشخیص دهد. البته وجود سوفل به‌تنهایی به معنی بیماری قلبی نیست؛ برخی گربه‌ها با وجود سوفل قلبی، بیماری ساختاری قلب ندارند.
علائم احتمالی اختلالات قلبی و ریتمی شامل موارد زیر است:
- ضعف ناگهانی
- کاهش تحمل فعالیت
- غش یا سنکوپ
- تنفس سریع
- بی‌حالی
- ضربان قلب نامنظم
بنابراین اگر دامپزشک هنگام معاینه صدای غیرطبیعی قلب یا ضربان نامنظم را گزارش کرد، معمولاً بررسی‌های تکمیلی برای مشخص شدن علت لازم است.
علائم بیماری قلبی در گربه و لخته خون
یکی از جدی‌ترین عوارض بعضی بیماری‌های قلبی و از علائم بیماری قلبی در گربه در مراحل پیشرفته، تشکیل لخته خون است. در گربه‌های مبتلا به برخی انواع کاردیومیوپاتی، به‌ویژه HCM، ممکن است لخته در قلب تشکیل شود و سپس وارد جریان خون شود.
اگر لخته جریان خون اندام‌های عقبی را مسدود کند، گربه ممکن است ناگهان دچار درد شدید، ضعف، لنگش یا فلج پاهای عقب شود. این حالت که به آن ترومبوآمبولی گفته می‌شود، یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به بررسی فوری دامپزشکی دارد.
چه نشانه‌هایی در این شرایط خطرناک‌تر هستند؟
اگر گربه به‌طور ناگهانی:
- توان حرکت دادن پاهای عقب را از دست داد؛
- هنگام حرکت یا لمس پاها درد شدیدی نشان داد؛
- پاهایش سرد شدند؛
- به‌شدت بی‌قرار یا ناتوان شد؛
- یا هم‌زمان دچار مشکل تنفسی شد،
باید فوراً با دامپزشک یا مرکز اورژانس دامپزشکی تماس گرفت.
در چنین شرایطی نباید پاها را ماساژ داد یا حیوان را مجبور به راه رفتن کرد. اقدام اصلی، رساندن سریع و ایمن گربه به مرکز درمانی است.
علائم بیماری قلبی در گربه و نارسایی قلبی
علائم بیماری قلبی در گربه زمانی که بیماری به نارسایی احتقانی قلب برسد، ممکن است شدیدتر شوند. نارسایی قلبی به این معناست که بیماری قلبی باعث می‌شود عملکرد گردش خون به اندازه کافی نیازهای بدن را تأمین نکند و در برخی موارد، مایع در قسمت‌هایی مانند ریه یا فضای اطراف آن تجمع پیدا کند.
درگیری سمت چپ قلب بیشتر با مشکلات تنفسی همراه است. گربه ممکن است سریع‌تر نفس بکشد، برای نفس کشیدن تلاش بیشتری کند یا بی‌حال شود. در نارسایی سمت راست، تجمع مایع در شکم یا قسمت‌های دیگر بدن ممکن است دیده شود، هرچند نارسایی سمت راست به‌تنهایی در گربه‌ها کمتر شایع است.
| علامت | احتمال ارتباط با بیماری قلبی | اهمیت |
| تنفس سریع در استراحت | ممکن است دیده شود | نیازمند بررسی |
| تنفس سخت | از علائم مهم نارسایی قلبی | فوری |
| تنفس با دهان باز | می‌تواند نشانه دیسترس تنفسی باشد | اورژانسی |
| بی‌حالی | ممکن است وجود داشته باشد | نیازمند بررسی |
| کاهش اشتها | در برخی گربه‌ها دیده می‌شود | نیازمند بررسی |
| غش | ممکن است با اختلالات قلبی همراه باشد | فوری |
| فلج ناگهانی پاهای عقب | می‌تواند ناشی از لخته خون باشد | اورژانسی |
| سرفه | در گربه‌ها علامت معمول بیماری قلبی نیست | بررسی علت |
این جدول برای تشخیص خانگی نیست. وجود یا نبود یک علامت نمی‌تواند مشخص کند که گربه به بیماری قلبی مبتلا است یا خیر.
تشخیص و درمان علائم بیماری قلبی در گربه
تشخیص علائم بیماری قلبی در گربه فقط با مشاهده رفتار حیوان انجام نمی‌شود. دامپزشک ابتدا سابقه پزشکی و علائم را بررسی می‌کند و سپس قلب و ریه‌ها را معاینه می‌کند. اندازه‌گیری فشار خون و انجام آزمایش‌های لازم نیز ممکن است بخشی از روند بررسی باشد.
مهم‌ترین روش‌های تشخیصی شامل موارد زیر هستند:
- معاینه قلب و ریه با گوشی پزشکی
- اندازه‌گیری فشار خون
- رادیوگرافی قفسه سینه
- الکتروکاردیوگرام یا نوار قلب
- آزمایش‌های خون در صورت نیاز
- اکوکاردیوگرافی یا سونوگرافی قلب
اکوکاردیوگرافی برای تشخیص کاردیومیوپاتی‌های گربه اهمیت ویژه‌ای دارد و روش استاندارد برای ارزیابی ساختار و عملکرد قلب محسوب می‌شود. همچنین بعضی آزمایش‌های خونی مانند NT-proBNP ممکن است به‌عنوان ابزار غربالگری کمک کنند، اما نتیجه چنین آزمایشی به‌تنهایی برای تشخیص قطعی بیماری قلبی کافی نیست.
درمان نیز برای همه گربه‌ها یکسان نیست. نوع بیماری، شدت علائم، وجود نارسایی قلبی و خطر تشکیل لخته در انتخاب روش درمان تأثیر دارند. ممکن است دامپزشک داروهای مختلفی برای کنترل ضربان قلب، کاهش تجمع مایع یا کاهش خطر تشکیل لخته تجویز کند. داروهای قلبی گربه نباید بدون نسخه یا تغییر خودسرانه دوز مصرف شوند.
چه زمانی برای علائم بیماری قلبی در گربه فوراً اقدام کنیم؟
دو وضعیت را نباید به تأخیر انداخت: دشواری واضح در تنفس و ناتوانی ناگهانی در حرکت پاهای عقب. هر دو می‌توانند با بیماری قلبی شدید یا عوارض آن مرتبط باشند و نیاز به ارزیابی فوری دامپزشکی دارند.
برای گربه‌ای که بیماری قلبی تشخیص داده شده نیز پیگیری منظم اهمیت دارد. بعضی گربه‌ها در مراحل ابتدایی هیچ علامت واضحی ندارند و ممکن است بیماری فقط هنگام معاینه یا بررسی‌های تشخیصی شناسایی شود.
جمع‌بندی
علائم بیماری قلبی در گربه همیشه واضح نیستند. تنفس سریع یا سخت، بی‌حالی، کاهش فعالیت، کاهش اشتها، ضعف، غش و در موارد جدی فلج ناگهانی پاهای عقب می‌توانند از نشانه‌های قابل توجه باشند. از طرف دیگر، بعضی گربه‌های مبتلا به بیماری قلبی مدت زیادی بدون علامت باقی می‌مانند.
به همین دلیل، تغییر رفتار یا تنفس گربه را نباید نادیده گرفت؛ مخصوصاً اگر این تغییر تازه ایجاد شده، تکرار می‌شود یا به‌مرور شدیدتر شده است. اگر گربه با دهان باز نفس می‌کشد، برای تنفس تقلا می‌کند یا ناگهان توان حرکت پاهای عقب خود را از دست داده است، مراجعه فوری به دامپزشک ضروری است.
اگر برای گربه خودتان درباره علائم بیماری قلبی، غذای مناسب، مراقبت یا محصولات موردنیاز حیوانات خانگی به دنبال اطلاعات و گزینه‌های مناسب هستید، می‌توانید محصولات و خدمات نوین پت را بررسی کنید و برای انتخاب محصول متناسب با شرایط گربه از کارشناسان مجموعه راهنمایی بگیرید.
سوالات متداول
از کجا بفهمیم گربه بیماری قلبی دارد؟
تشخیص قطعی از روی علائم ظاهری امکان‌پذیر نیست. تنفس سریع یا سخت، بی‌حالی، کاهش تحمل فعالیت، غش و برخی علائم دیگر می‌توانند زنگ هشدار باشند، اما تشخیص معمولاً به معاینه دامپزشکی و در صورت نیاز اکوکاردیوگرافی و آزمایش‌های تکمیلی نیاز دارد.
آیا سرفه از علائم بیماری قلبی در گربه است؟
سرفه در گربه‌ها برخلاف سگ‌ها علامت شایع بیماری قلبی نیست. اگر گربه سرفه می‌کند، باید علت آن توسط دامپزشک بررسی شود؛ مشکلات تنفسی از جمله بیماری‌های ریوی نیز می‌توانند باعث سرفه شوند.
آیا تنفس سریع گربه خطرناک است؟
تنفس سریع در حالت استراحت می‌تواند نشانه یک مشکل پزشکی باشد. تعداد تنفس مداوم بیشتر از ۳۵ بار در دقیقه در زمان استراحت یا خواب باید با دامپزشک مطرح شود، به‌خصوص اگر همراه با تلاش برای تنفس، بی‌حالی یا کاهش اشتها باشد.
آیا بیماری قلبی گربه قابل درمان است؟
نوع درمان به بیماری و شدت آن بستگی دارد. برخی بیماری‌های قلبی را نمی‌توان به‌طور کامل درمان کرد، اما دارو و مراقبت مناسب می‌تواند علائم را کنترل کند و در بعضی گربه‌ها کیفیت زندگی را بهبود دهد.
آیا بیماری قلبی باعث فلج پاهای گربه می‌شود؟
برخی بیماری‌های قلبی می‌توانند زمینه تشکیل لخته خون را ایجاد کنند. اگر لخته جریان خون اندام‌های عقبی را مسدود کند، ممکن است گربه دچار درد شدید، ضعف یا فلج ناگهانی پاهای عقب شود. این وضعیت اورژانسی است.
شایع‌ترین بیماری قلبی در گربه چیست؟
کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک یا HCM شایع‌ترین بیماری قلبی در گربه‌هاست. در این بیماری، عضله قلب، به‌ویژه دیواره بطن چپ، ضخیم می‌شود و عملکرد طبیعی قلب می‌تواند تحت تأثیر قرار بگیرد.
https://vcahospitals.com/know-your-pet/heart-disease-cardiomyopathy-in-cats
